Kalendarz wydarzeń
Listopad 2019
PnWtŚrCzPtSoNd
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 

Partnerzy

GARR SA
GAPP SA
FGRN SA

Windykacja należności - zabezpiecz się zanim sprzedasz


Porady ekspertów | Finanse 2007-05-09 13:41:55

Artykuł archiwalny
Ten artykuł jest starszy niż 12 miesięcy.

W ostatnim okresie zauważalny staje się proceder upadłości i standardowo już nie płacenia za zaciągnięte zobowiązania. Przyczyną może być zwykła nieuczciwość partnerów handlowych nie zamierzających płacić za dostarczony towar. Innym powodem jest wyrachowanie niektórych firm mających zwyczaj kredytowania się kosztem dostawców zwłaszcza, jeśli ci ostatni nie mają zwyczaju dochodzenia należnych im odsetek.

Widoczne i praktykowane jest już kredytowanie sprzedaży poprzez 30 dniowy termin zapłaty. Terminy wskazane na fakturach i tak w większości wypadków nie są dotrzymywane, a płatności wydłużane są nawet do 60 dni. Szczęśliwa powinna być tu firma, która otrzyma jednak swoje pieniądze w tym terminie. Gro przedsiębiorstw zaczyna mieć problemy właśnie po tak długim okresie wyczekiwania, by jej klient zdecydował się zapłacić.
Problem niestety jest bardziej złożony niż się wydaje. Składa się na to zjawisko kilka różnych czynników. Polscy przedsiębiorcy, oczywiście nie wszyscy, nie są jeszcze przyzwyczajenie do regulowania należności w terminach płatności. Niepłacenie daje możliwość obracania czyimiś środkami finansowymi niewielkim kosztem. Wiele firm traci płynność finansową poprzez tzw. nieformalny kredyt kupiecki dla swoich odbiorców. Ten przypadek zachodzi często wśród producentów.
Jedną z metod ustrzeżenia się powstania takiej sytuacji jest zabezpieczanie transakcji od strony prawnej i finansowej. Zabezpieczeń jest wiele- może nim być np. weksel (najlepiej poręczony) poręczenie cywilne, przewłaszczenie ruchomości lub nieruchomości, zastaw (w tym rejestrowy) hipoteka, blokada środków pieniężnych na rachunkach bankowych wraz z pełnomocnictwem, gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa.
Zabezpieczeniem transakcji jest odpowiednie sporządzenie kontraktu tzn. zapisy związane z zabezpieczeniami na majątku trwałym, wystawienie weksla czy wprowadzenie przedpłaty albo pobranie zaliczki na poczet wykonywanych prac.
Powszechnie stosowanym zabezpieczeniem jest weksel, choć ułatwia postępowanie sadowe i umożliwia łatwiejsze zbycie wierzytelności, czy też pozwala na zdyskontowanie weksla w banku nie jest zabezpieczeniem idealnym.
Wśród rzadziej stosowanych w obrocie gospodarczym (przy wąskim rozumieniu tego obrotu tj. pomijając działalność bankową) możemy wymienić: zastaw, hipoteka oraz przewłaszczenie. Czasami stosowane jest również poddanie się rygorowi egzekucji z art. 777 KPC w formie aktu notarialnego, co jest w obecnym czasie jedną z najszybszych form rozpoczęcia egzekucji komorniczej.
 
Jedną z ważniejszych rzeczy, która powinna znajdować się w umowie jest zapis o wystawianiu faktury bez podpisu. W przypadku usług dobrze jest wpisać punkt, że w przypadku nieuregulowani dwóch faktur strona może odstąpić od umowy w trybie natychmiastowym bez zachowania terminu wypowiedzenia, o którym mowa w zawartej umowie w paragrafie o wypowiedzeniu umowy. Ważne jest by przynajmniej otrzymać zamówienie pisemne od naszego klienta.
 
To na co firmy nie zawracają uwagi to, to że z mocy prawa by kontrakt był ważny muszą go podpisać osoby upoważnione do reprezentacji firmy. Warto zatem posiadać wpis do ewidencji działalności gospodarczej (w przypadku osób fizycznych) albo odpis z rejestru handlowego (w przypadku spółek prawa handlowego), czy też wypis z innego odpowiedniego rejestru (w przypadku pozostałych podmiotów).

Wiele zdeterminowanych swoją sytuacją firm, wynikającą z rosnących nie zapłaconych należności stara się samodzielnie dochodzić swoich praw, co w konsekwencji nie jest korzystne dla nich samych. Oczywiście pomijam przypadki samodzielnego ściągania długów przez wierzycieli, gdyż często są one na bakier z prawem i w rezultacie wierzyciel może się narazić za odpowiedzialność karną. Znam wiele przypadków, kiedy wierzycielowi dochodzącemu roszczeń na własna rękę prokurator postawił zarzuty np. z art. 282 k.k. Trzeba wiedzieć, że nawet w przypadku posiadania udokumentowanych i bezspornych wierzytelności, prawo nie zezwala na stosowanie przemocy lub gróźb karalnych w celu ich samodzielnego odzyskania od dłużnika.

Firmy dochodzą swoich roszczeń na podstawie dokumentów, które zostały sporządzone dla potwierdzenia zaistnienia należności. Na ogół pisemna umowa (o ile była) zamówienie, faktura, nota odsetkowa, dowód wydania towaru lub wykonania usługi, pokwitowanie ewentualnie listy przewozowe. Znakomicie ułatwia i przyspiesza postępowanie posiadanie weksla, albo pisemnego oświadczenia dłużnika o uznaniu długu, czy też zaakceptowanego przez dłużnika żądania zapłaty. Minimalne zabezpieczenie to podpisanie umowy i potwierdzenie odbioru prac bez zastrzeżeń jak i również podpisana lub odebrana faktura. Na podstawie takich dokumentów jest możliwość dochodzenia swoich roszczeń w postępowaniu polubownym, a następnie sądowym.

Uzyskanie zaspokojenia od dłużnika może stanowić czasami proces trudny. Każdy może wytoczyć powództwo o zapłatę wymagalnej należności i jeżeli jest zasadna wygrać. Problemy zaczynają się w sytuacji, gdy dłużnik podnosi zarzuty, wnosi apelację lub wnosi sprzeciw od wyroku zaocznego. Na tym etapie najczęściej dłużnik podnosi, oczywiście nie zawsze, argumenty tylko po to, aby przedłużyć postępowanie i uzyskać możliwość spłaty w późniejszym terminie.

Firmy zajmujące się profesjonalnie windykacją należności, po przyjęciu sprawy wzywają swojego dłużnika do zapłaty, a następnie starają się skontaktować z nim w celu ustalenia, co się dzieje z firmą oraz dlaczego nie zapłacił za swoje zobowiązania.
Jest to etap polubowny, który składa się z negocjacji z dłużnikiem, ustalenie obecnej sytuacji firmy oraz doprowadzenie do spłaty zadłużenia. Standardowym działaniem jest wezwanie do zapłaty, telefoniczna rozmowa jak i również także wstępne rozpoznanie majątku dłużnika. Wynajęcie firmy zewnętrznej powoduje obniżenie kosztów związanych z prowadzoną własną windykacją oraz nie przyjemnościami jak i również stratą czasu, którą można przeznaczyć na dalsze rozwój lub też pozyskanie nowych zleceń.

Firma zewnętrza to informacja dla dłużnika, że należy już zapłacić, gdyż może to prowadzić i większości przypadków prowadzi do poniesienia kosztów spłaty zadłużenia, jak koszty adwokackie, sądowe czy egzekucyjne. Dłużnik nie zdaje sobie jednak najczęściej sprawy z faktu kosztów sądowych, które go obciążają, które i tak będzie musiał zapłacić. Efektywność działania firmy windykacyjnej, poprzez odzyskanie długu, jeżeli dłużnik posiada majątek, jest bardzo trudno dokładnie określić. Można go przybliżyć do dwóch miesięcy. Uzależnione też to jest od prowadzonych negocjacji oraz decyzyjności klienta i dostępności do dłużnika. Są sprawy, które po naszych działaniach, zleceniodawca otrzymuje należną mu zapłatę w przeciągu dwóch trzech tygodni. Są także sprawy, które kończą się postanowieniem komornika o nieskutecznej egzekucji. Przyjmując sprawę nie wiemy jak się ona zakończy, i ile czasu będziemy musieli poświęcić na jej zakończenie. Wiele dłużników, nie posiada majątku. Korzystają tu z możliwości przeprowadzenia rozdzielności majątkowej przed powstaniem zobowiązania, a następnie przepisują majątek na współmałżonka lub rodzinę, a w momencie egzekucji komorniczej nie posiadają żadnego majątku, co prowadzi do jej bezskuteczności.
Jednakże i w tym przypadku można sie bornić, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do innego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli , a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Gdy wyczerpią się wszystkie możliwości zakończenia sprawy na etapie polubownym wszczyna się drugi etap, którym jest postępowanie sądowe. Jeżeli sprawa jest jasna tzn. posiadamy wszystkie dokumenty o powstaniu zobowiązania, najlepiej uznane i/lub potwierdzenie salda, ewentualnie ugoda. W celu zminimalizowania kosztów procesu (wpisu sądowego), a przede wszystkim skrócenia okresu oczekiwania na orzeczenia, korzystne jest prowadzenie sprawy w trybie postępowania nawozowego, upominawczego lub uproszczonego. Należy jednak mieć świadomość, że z uwagi na charakter sprawy i posiadane dokumenty, nie zawsze będzie to możliwe i sprawa będzie rozpatrywana w trybie zwykłym. W momencie zabezpieczania interesów klienta w postępowaniu sądowych rozpoczyna się trzeci etap.
 Po uzyskaniu klauzuli wykonalności na wyroku lub nakazie zapłaty zaczyna się postępowanie egzekucyjne. Etap ten w najgorszym wypadku kończy się informacją od komornika „o bezskuteczności egzekucji komorniczej”, który pozwala na przeksięgowanie naszej wierzytelności. Gdy egzekucja okaże się bezskuteczna w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością proponujemy zasądzenie tej wierzytelności z majątku prywatnego członków zarządu sprawujących w tym okresie swoje obowiązki.
 
***
Marcin Jałowiecki obecnie jest wykładowcą na Wyższej Szkole Bankowej w Poznaniu wydział zamiejscowy w Chorzowie w specjalności finanse, ekonomia i międzynarodowe stosunki gospodarcze oraz egzekwowanie i zabezpieczanie należności jak również doktoratem na Akademii Ekonomicznej w Katowicach w katedrze finansów i Uniwersytecie Śląskim na wydziale prawa.
Obecnie pracuje również jako Dyrektor Generalny -Partnerem w JJM Polska w Katowicach, która zajmujące się windykacją należności, doradztwem finansowym i prawnym.
Ponad to jest autorem publikacji w Instytucje Zarządzania, Businessman Magazie, Manager, Gazeta Prawna czy Parkiet

JJM Polska
Stalowa 9
41-214 Sosnowiec
www.ewindykacja.pl
+48 32 3550300

Masz pytanie dotyczące uzyskania dotacji z UE? Zadaj pytanie na forum naszym specjalistom.
Tagi: należności metoda doradztwo ewidencja towar gazeta moment rejestr odsetek rachunek wyrok pieniądze nieruchomości zaliczka czynności problem rzecz klient kredyt finanse rozwój możliwości instytucja bank działania usługi dokument faktura koszty przedsiębiorcy firma praca prawo polski informacja działalności polska osoba umowa cel termin przedsiębiorstw przypadek koszt należy działalność
Opracowano we współpracy z:
Górnośląska Agencja Rozwoju Regionalnego SA
http://garr.pl
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
Logo PO KL Logo UE