Informacja

Polsko-Rumuńska giełda kooperacyjna w Katowicach

» więcej

Kalendarz wydarzeń
Wrzesień 2014
PnWtŚrCzPtSoNd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     

Partnerzy

GARR SA
GAPP SA
FGRN SA

Rachunek przepływów pieniężnych cz. 1. Podstawy sporządzania


Porady ekspertów | Księgowość 2009-06-16 08:54:40

Artykuł archiwalny
Ten artykuł jest starszy niż 12 miesięcy.

Rozpoczynając analizę rachunku przepływów pieniężnych zwanego potocznie cash flow warto poznać podstawy prawne, budowę oraz zasady jego sporządzania. Ważne jest również co kryje się w poszczególnych rodzajach działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej

Ramy prawne
Wytyczne co do zakresu i wymogów sporządzania rachunku przepływów pieniężnych określono w następujących przepisach:

Kto musi a kto może sporządzać rachunek przepływów pieniężnych
Obligatoryjnie do sporządzenia rachunku przepływów pieniężnych zobowiązane są większe jednostki. Obowiązek ten dotyczy przede wszystkim spółek akcyjnych oraz dużych jednostek, które kontynuują działalności i w poprzednim roku obrotowym, za które sporządzały sprawozdanie, spełniły co najmniej dwa z trzech poniższych warunków4 :

Co składa się na rachunek przepływów pieniężnych
Rachunek przepływów pieniężnych składa się z trzech podstawowych grup:

Suma grup A, B i C pozwala ustalić przepływy pieniężne netto (grupa D).

Przykład
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej (+) 4.000,
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej (+) 200,
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej (-) 700.
Przepływy pieniężne netto wyniosą zatem 3.500 (+).

Ustawa o rachunkowości (art. 48b, ust. 3) zdefiniowała, co składa się na poszczególne grupy rachunku przepływów pieniężnych. I tak:

Warto również wskazać na definicje zawarte w KSR nr 1 oraz MSR nr 7. Niejednokrotnie pomagają one zrozumieć istotę przepływów.

Krajowy Standard Rachunkowości nr 1:

Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 7:

Działalność operacyjna
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej są z punktu widzenia wartości informacyjnej najważniejszą pozycją całego rachunku przepływów pieniężnych. Tak naprawdę to od tego, czy przepływy operacyjne są dodatnie, zależy udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie, czy działalność przedsiębiorstwa jest opłacalna. Tylko wtedy możliwe jest dalsze inwestowanie oraz spłata, zaciągniętych wcześniej na rozwój, kredytów i innych zobowiązań.
Metoda bezpośrednia i metoda pośrednia, według jakich można sporządzić rachunek przepływów pieniężnych, różnią się sposobem prezentacji przepływów środków pieniężnych z działalności operacyjnej. Dla celów zarządzania finansami znacznie więcej informacji otrzymujemy analizując metodę bezpośrednią, jednak niewiele firm sporządza ten element sprawozdania finansowego tą metodą5 . Dlatego w dalszej części opracowania zajmiemy się głównie metodą pośrednią (patrz tabela).

Tabela. Działalność operacyjna – porównanie metody bezpośredniej i pośredniej
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

metoda bezpośrednia metoda pośrednia
I. WpływyI. Zysk (strata) netto
1. SprzedażII. Korekty razem
2. Inne wpływy z działalności operacyjnej1. Amortyzacja
 
II. Wydatki2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych
1. Dostawy i usługi3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)
 
2. Wynagrodzenia netto4. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej
 
3. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia5. Zmiana stanu rezerw


 

4. Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym6. Zmiana stanu zapasów
 
5. Inne wydatki operacyjne7. Zmiana stanu należności
 8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów
 9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych
  

Najważniejszymi pozycjami korygującymi zysk netto (zarówno „in plus” jak i „in minus”), na których należy skupić swoją uwagę, są:
• amortyzacja naliczona w okresie,
• zmiana stanu rezerw,
• zmiana stanu zapasów,
• zmiana stanu należności,
• zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów),
• zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych (czynnych i biernych).

Zmiana poszczególnych pozycji bilansu wpływa na cash-flow zależnie od miejsca zajmowanego w bilansie. I tak wzrost pozycji aktywów (zapasów, należności oraz aktywnych rozliczeń międzyokresowych) wpływa ujemnie na przepływy. Aby zwiększyła się ilość zapasów, konieczne jest dokonanie zakupów, a zatem wydatkowanie środków pieniężnych. Analogicznie – zmniejszenie pozycji pasywów (rezerw, zobowiązań krótkoterminowych oraz pasywnej części rozliczeń międzyokresowych) powoduje zmniejszenie środków pieniężnych, gdyż część zobowiązań została uregulowana – patrz tabela – przykład liczbowy.

Tabela. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

WyszczególnienieBilans otwarcia Bilans zamknięcia Wynik do cash-flow
Zysk netto X2.0002.000
Korekty o pozycje:Xx6.060
*amortyzacja X7.2007.200
*zmiana stanu rezerw 0200200
*zmiana stanu zapasów14.00017.000-3.000
*zmiana stanu należności 24.10024.500-400
*zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów) 23.00025.5002.500
*zmiana rozliczeń międzyokresowych (aktywa) 100350-250
*zmiana rozliczeń międzyokresowych (pasywa)290100-190
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej xx8.060

Na dodatni wynik przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej decydujący wpływ miały dokonane w okresie odpisy amortyzacyjne. Dodatni wynik odnotowujemy również przy zmianie zobowiązań krótkoterminowych. Niepokojący może być jedynie znaczny wzrost stanu zapasów (o 3.000 j). Przepływy operacyjne na poziomie 8.060 j oraz zysk netto w wysokości 2.000 j dają gwarancję prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Działalność inwestycyjna
Informacje zawarte w przepływach środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej dotyczą działań poczynionych przez przedsiębiorstwo w trzech zakresach:

Czytając przepływy z działalności inwestycyjnej otrzymujemy przede wszystkim informację, jakiej wielkości inwestycje i nowe zakupy firma poczyniła oraz czy nie dokonuje nadmiernej wyprzedaży posiadanego majątku. Pierwszy stan oznacza najczęściej posiadanie wystarczająco dużo wolnych środków pieniężnych pozwalających na bieżąco wymieniać zużyte składniki majątku oraz inwestować w nowe niezbędne urządzenia. Należy wtedy uważać, aby nie nastąpiło przeinwestowanie. Wyprzedaż majątku z reguły oznacza brak środków na bieżącą działalność – czyli duże problemy płatnicze.

Działalność finansowa
Ostatnia część rachunku przepływów pieniężnych – przepływy z działalności finansowej – pokazuje, w jaki sposób finansowana jest działalność przedsiębiorstwa. A zatem dowiemy się:

Informacje te pokazują najczęściej, jakie są długoterminowe plany obecnych właścicieli wobec działalności spółki. Jeżeli przy zysku netto nie wypłacono dywidend, to otrzymujemy informację, że właściciele nadal stawiają na rozwój spółki. Również zaciąganie nowych zobowiązań kredytowych, przy dodatnich przepływach z działalności operacyjnej, świadczy o planowanym dalszym rozwoju. Z przepływów z działalności finansowej dowiemy się również, jaki rodzaj finansowania zewnętrznego jest preferowany przez właścicieli. Czy są to najpopularniejsze kredyt i leasing, czy też firma jest na tyle atrakcyjna dla banków i inwestorów, że możliwe jest korzystanie z bardziej zaawansowanych form finansowania – bonów komercyjnych, czy jest w stanie emitować własne akcje.

Wskazane powyżej przepisy prawa znajdują się na stronie: http://www.piotr-rybicki.pl/rpp.html

Piotr Rybicki
biegły rewident
www.piotr-rybicki.pl

______________________________________________
1/(Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694, z późń.zm)

2/Uchwała Nr 5/03 Komitetu Standardów Rachunkowości z dnia 22.07.2003 r. w sprawie przyjęcia krajowego standardu rachunkowości nr 1 "Rachunek przepływów pieniężnych" (publikacja: Dz. Urz. Min. Fin. z 2003 r. nr 12, poz. 69)

3/Wynika to z zapisów art. 10, ust. 3 ustawy o rachunkowości: „W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady (politykę) rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości. W przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego, jednostki, inne niż wymienione w art. 2 ust. 3, mogą stosować MSR”

4/Wynika to z art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Obowiązek ten dotyczy również, banków, zakładów ubezpieczeń, jednostek działających na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych, jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

5/W dodatkowych informacjach i objaśnieniach do sprawozdania finansowego (w ust. 3) określono, że „w przypadku gdy rachunek przepływów pieniężnych sporządzony jest metodą bezpośrednią, dodatkowo należy przedstawić uzgodnienie przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej, sporządzone metodą pośrednią”. Tak więc wybór metody bezpośredniej oznacza dla firmy więcej pracy

Tagi: rachunek przepływów przedsiębiorczość akademicka
Źródło: opracowanie autora, DlaFirmy.info.pl
Opracowano we współpracy z:
Fundusz Górnośląski SA
http://www.fgrn.com.pl
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
Logo PO KL Logo UE