Kalendarz wydarzeń
Grudzień 2019
PnWtŚrCzPtSoNd
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     

Partnerzy

GARR SA
GAPP SA
FGRN SA

Biznes plan - analizy finansowe i potencjalne źródła finansowania


Porady ekspertów | Finanse 2009-05-29 10:38:04

Artykuł archiwalny
Ten artykuł jest starszy niż 12 miesięcy.

Niniejszy artykuł/ moje porady/ nasze wskazówki dadzą Ci stuprocentową gwarancję, że odniesiesz sukces finansowy. Uważaj, jeśli spotykasz się z taką ofertą.

Bądź bardzo ostrożny, gdyż w biznesie, a w finansach w szczególności, gwarancje sukcesu są wysoce ulotne, by nie stwierdzić, że niemal niemożliwe. Zatem czego się spodziewać po tej lekturze?

Artykuł ma choć w części urzeczywistnić powiedzenie, że pieniądze leżą przecież na ulicy, wystarczy tylko po nie sięgnąć i to nawet wtedy, gdy wydaje się, że jest to tylko „wytarte” powiedzenie, możliwe do zrealizowania w Polsce raczej 20 lat temu, a nie dziś.

Przedstawienie aspektów finansowych na etapie tworzenia biznes planów, a co ważniejsze ich późniejszej realizacji ma za zadanie przede wszystkim znalezienie odpowiedzi na kilka kluczowych pytań, a mianowicie:

Jeżeli zatem choć jedna osoba, która przeczyta ten artykuł i dzięki temu zaoszczędzi przynajmniej jedną złotówkę, dokona bardziej trafnych analiz finansowych, albo też bardziej rozważnie zagospodaruje posiadany kapitał lub pozyska dodatkowy to cel napisania tego tekstu zostanie już po części spełniony.

Rozważania należy rozpocząć od wspomnianego w pierwszym akapicie pojęcia sukcesu finansowego. Czy jest to jakaś konkretna suma pieniędzy, którą zarobisz „na czysto” w określonym czasie lub też określony poziom wynagrodzenia, jakie z satysfakcją chciałbyś zarabiać miesięcznie? Być może jest to konkretna stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału? Zastanów się drogi przedsiębiorco, czym dla Ciebie jest sukces finansowy. Dobrze jest to sobie uświadomić, a nawet zapamiętać, aby wiedzieć, kiedy uda nam się taki cel osiągnąć.

Konieczne jest także uzyskanie odpowiedzi na pytanie na ile główny cel ekonomiczny funkcjonowania firmy jakim jest zysk jest moim głównym celem oraz czy i na ile kwestie finansowe polegające na maksymalizacji zysku są dla mnie priorytetem za wszelką cenę?

Analizując kwestie finansowe w sposób najmniej skomplikowany cała filozofia funkcjonowania firmy sprowadza się do tego, aby nasze przychody były większe od ponoszonych kosztów i aby była to relacja trwała, z tendencją do maksymalizacji zysku. Doprecyzowanie tego stwierdzenia prowadzi do uświadomienia sobie, że zestawiając ze sobą przychody i koszty oraz uwzględniając obowiązkowe opłaty podatków otrzymujemy wynik finansowy, który jeżeli jest wartością dodatnią to w firmie może być nazwany zyskiem netto. Po stronie kosztów należy jednakże pamiętać zarówno o kosztach zmiennych jak i kosztach stałych, do których często można zaliczyć także koszt zaangażowanego kapitału np. w formie rat kredytu.

Należy także pamiętać, że znaczna cześć kalkulacji finansowych jest ściśle powiązana z innymi częściami biznes planu. Przykładowo, aby rzetelnie oszacować prognozowane przychody konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie szczegółowych analiz rynkowych. Nasze przychody będą zależały przede wszystkim od dwóch zmiennych tzn. tego ile sprzedamy i tego za ile sprzedamy, co ma swoje odzwierciedlenie we wcześniejszym określeniu ilości potencjalnych klientów oraz w ustalonej polityce cenowej. Zatem do określenia wartościowej wielkości przychodów należy przejść trzy kolejne kroki.

Krok pierwszy polega na oszacowaniu możliwie precyzyjnie prognozowanej ilość sprzedanych dóbr czy usług.
Wykorzystują w tym przypadku wiedzę i doświadczenie wynikające z analizy rynku konieczne jest także określenie stopnia szczegółowości i precyzji tych szacunków. Jest raczej mało realistyczne, aby np. prowadząc restaurację czy pub muzyczny określić konkretną ilość sprzedawanych w danym miesiącu towarów z osobna dla kilkudziesięciu rodzajów napojów, kolejnych kilkudziesięciu rodzajów alkoholi czy nawet kilkuset pozycji potraw, przekąsek, dań głównych, deserów itp.

Tak samo wygląda kwestia cen biletów wstępu na organizowane koncerty, dyskoteki czy inne imprezy muzyczne. Nie będziemy się zastanawiać ile sprzedamy szklanek wody mineralnej gazowanej czy niegazowanej, ile soku pomarańczowego a ile pomidorowego. Konieczne jest tutaj podejście bardziej zagregowane tzn. określenie średniej miesięcznej ilości sprzedawanych napojów niealkoholowych, drinków, piwa, zamawianego jedzenia, wstępu na imprezę itp.

Należy także pamiętać o tym, że jeśli nasze szacunki dotyczą kwartału, półrocza czy całego roku to niezbędne jest uśrednienie tych wielkości biorąc pod uwagę różnice w poszczególnych miesiącach w całym analizowanym okresie. Część produktów cechuje się większą sezonowością i może to mieć odzwierciedlenie w ilości sprzedawanych dóbr czy usług. Przygotowując jednak prognozy na 2-3 lata konieczne jest także uwzględnienie przewidywanej dynamiki zmian na konkretnym rynku.

Krok drugi polega na określeniu średniej ceny jednostkowej dla każdej z wyróżnionych kategorii produktów. Dla naszego przykładu restauracji / pubu muzycznego oznaczałoby to ustalenie uśrednionej ceny napoju niealkoholowego, uśrednionej ceny drinka, piwa, zamawianego jedzenia, wstępu na imprezę itp. Wymaga to także zaplanowania i przyjęcia świadomej polityki cenowej, tzn. w zależności od grupy docelowej możemy sprzedawać mniej towarów, ale drożej (lub z większą marżą), lub też bardziej masowo, ale po niższej cenie jednostkowej. W jednym mieście i to często w niedalekim sąsiedztwie można przecież spotkać takie lokale, gdzie to samo półlitrowe piwo raz kosztuje 5 zł a raz 10 zł. Ponadto określona cena powoduje, że np. w lokalach gdzie piwo sprzedawane jest za 10 zł spotkamy raczej mniej młodzieży czy studentów, a bardziej osoby nieco starsze, często także o wyższych dochodach.

Aby lepiej zrozumieć i zaplanować własną politykę cenową warto także poznać przykłady z innych branż. Niektóre sieci sklepów np. z wyposażaniem wnętrz, sprzętem RTV czy ADG stosują taką politykę cenową, że przy otwarciu sklepu i przez jakiś okres bezpośrednio po otwarciu kuszą nas bardzo niskimi cenami, a gdy już zaistnieją one w świadomości klientów, a część z nich do siebie przyzwyczają, ceny te nie zawsze są już na takim niskim poziomie.

Czasem też niektóre oferowane produkty są nadal bardzo tanie, ale inne kupowane przy okazji są już znacznie droższe niż średnia cena rynkowa. Dlatego też wciąż są miejsca gdzie hot – dog czy lody kosztują 1 zł, kawa do 10.30 jest za darmo, a „przy okazji” można kupić jakiś sprzęt domowy po wcale nie niskich cenach.

Ostatnim przykładem niech będzie całkiem inny rynek – płatne usługi edukacyjne. Są uczelnie, w których czesne jest przez każdy semestr na tym samym poziomie np. miesięcznie 350 zł., a są takie gdzie na początkowych semestrach płaci się miesięcznie np. 250 zł. a na końcowych 450 zł. Są też takie, w których nie płaci się za każdy miesiąc tylko np. w 3 ratach za cały semestr. Ponadto są uczelnie, w których poziom czesnego na poszczególnych semestrach jest stały od kilku lat, a są też takie, w których ceny te zmieniają się o np. 10 zł co roku. I wszystko to nie jest dziełem przypadku, ale określonej polityki cenowej. Zastanów się zatem drogi przedsiębiorco jaką politykę cenową powinieneś prowadzić w swojej firmie i dlaczego.

Trzeci krok to wartościowa prognoza sprzedaży. Polega ona na przemnożeniu szacunkowej ilości sprzedawanych dóbr i usług dla każdej z wyszczególnionych grup produktów przez średnią cenę ustaloną dla każdej z grup produktów.

Aby w sposób użyteczny przeprowadzić całą opisaną procedurę polecamy ćwiczenie 1 poświecone tej tematyce.

Pamiętaj, że sam decydujesz, jakiego okresu będą dotyczyć twoje szacunki, ale zalecane jest uwzględnienie co najmniej dwuletnich prognoz, przy czym możliwe są zawsze ich korekty, po uzyskaniu bardziej szczegółowych informacji.

Znając już aspekty finansowe po stronie przychodów należy poświęcić uwagę także na cześć związaną z kosztami. Konieczne jest w tym przypadku rozgraniczenie pomiędzy kosztami niezbędnymi do uruchomienia działalności, a samymi kosztami jej funkcjonowania. Proponowany schemat postępowania ponownie sprowadza się do przejścia trzech kroków. Poniżej prezentowana jest istota każdego z nich ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych źródeł finansowania.

Praktyczne aspekty w tym temacie prezentuje także ćwiczenie 2.

Po pierwsze konieczne jest określenie kosztów związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej. Zostały one podzielone na wydatki na środki obrotowe - np. czynsz opłacony z góry za okres (kaucja), koszty administracyjne, dostawa początkowa, część kosztów reklamy i promocji, materiały biurowe itp. oraz na wydatki na środki trwałe i niematerialne - np. wyposażenie lokalu i sprzęt biurowy, koszty maszyn / urządzeń / technologii, opracowanie wizualizacji graficznej, projekt strony www, itp.

Analizie tych kosztów odpowiada krok 1 w ćwiczeniu 2.

Krok drugi to wyszczególnienie miesięcznych kosztów prowadzenia działalności, które mogą mieć charakter uniwersalny, odpowiadający większości działalności np. ubezpieczenie, czynsz, opłaty za media, koszt kredytu, środki czystości, wydatki na prowadzenie administracji (księgowości), koszty operacji bankowych, koszty reklamy i promocji, koszty surowców/półproduktów, wynagrodzenia i pochodne itp. Jednak część miesięcznych kosztów działalności związana jest już z jej specyfiką np. koszty paliwa/transportu, serwisu sprzętu, tantiemy, koszty prenumeraty fachowej literatury czy aktualizacji oprogramowania itp.

Krok trzeci to zestawienie dotychczas skalkulowanych kosztów wraz z przyjęciem pewnej rezerwy oraz porównanie ich z możliwościami montażu finansowego, ze szczególnym uwzględnieniem rzetelności i realności tychże kalkulacji.
W ich efekcie młody przedsiębiorca powinien być gotowy do podjęcia decyzji, o tym czy w oparciu o szczegółowe analizy finansowe poziom akceptowalnego ryzyka związanego z uruchomieniem działalności jest możliwy do przyjęcia. Jednakże nie zawsze odpowiedź twierdząca jest najlepsza.

Warto pamiętać, że jeśli ryzyko (w tym także ryzyko finansowe) związane z uruchomieniem działalności jest wysokie to czasem warto odłożyć w czasie tą decyzję, starając się np. zgromadzić dodatkowe zasoby, lub uzyskać gwarancje możliwości skorzystania z zewnętrznych źródeł finansowania.

Warto zatem przeanalizować poniższe źródła finansowania, szczególnie pod kątem ich użyteczności oraz realności pozyskania, gdyż z pewnością częściowo możliwe są one do wykorzystania także w Twoim przypadku. Są nimi w szczególności :

Dobrze także pamiętać o praktycznych kierunkach działania, które sprawdzają się w przypadku znacznej ograniczoności środków finansowych na starcie. Priorytetowymi działaniami powinno być między innymi szybkie uruchomienie sprzedaży, w szczególności dóbr i usług o stosunkowo wysokiej marży.
Powinno temu towarzyszyć także częściowe ograniczenie z własnych zarobków, szczegółowa kontrola tempa wzrostu firmy w fazie rozruchu oraz kładzenie nacisku za zapewnienie dodatniego wyniku bieżących przepływów finansowych kosztem szybkiego budowania pozytywnego wizerunku i silnej pozycji rynkowej.

Ponadto dla młodego przedsiębiorcy przydatne będzie także czuwanie nad sprawnym ściąganiem należności oraz możliwie późnym, lecz terminowym, regulowaniem własnych należności. Warto także na początku minimalizować wydatki inwestycyjne. Można w tym celu wykorzystać np. zakup sprzętu używanego, śledząc w tym celu także popularne aukcje internetowe, oraz zaznajomić się z możliwościami leasingu maszyn czy urządzeń. Podobnie ma się sprawa wydatków związanych z zatrudnieniem, które można ograniczać starając się możliwe dużo aspektów biznesowych realizować samemu.

Bardzo dobrym pomysłem na minimalizację kosztów jest także wspólne korzystanie z infrastruktury oraz wsparcia doradczego. Rozwiązaniem może być uruchomienie działalności firmy w jednym z wielu rodzajów inkubatorów przedsiębiorczości. Dla młodych osób szczególnie ciekawa może być oferta Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczość i oraz Regionalnych Centrów Inkubacji. Poza wsparciem doradczym w zakresie np. finansów, księgowości, prawa, marketingu itp. inkubatory oferują zazwyczaj na bardzo preferencyjnych warunkach finansowych dostęp do powierzchni biurowych oraz do korzystania ze wspólnej infrastruktury, np. wspólna salka konferencyjna, wspólny sekretariat itp.

W uzupełnieniu porad dotyczących kwestii finansowych poniżej przedstawionych jest także kilka przykładów możliwych do wykorzystania „twardych”, lecz jednocześnie dość prostych instrumentów analizy wskaźnikowej. Jest ona zalecana do przeprowadzenia np. na pierwszy rok działalności, a potem także i na kolejne lata. Podane są także przykładowe wielkości finansowe opatrzone krótkim komentarzem lub interpretacją.

Powyższe rozważania na temat analiz finansowych oraz źródeł finansowania nie wyczerpują oczywiście tematu. Podobnie jednak jak pozostałe artykuły w tej serii artykuł ma na celu między innymi praktyczne przybliżenie tych kwestii i wyjaśnienie ich na prawdziwych przykładach, tak, aby nawet osoby, które z dużym dystansem czy nawet obawą podchodzą do kwestii finansowych poczuły, że nie jest to tak trudne, jak czasem z pozoru wygląda.

Na koniec pamiętając także o obecnej rzeczywistości ekonomicznej, w której bardzo częstym słowem w ostatnich miesiącach jest słowo kryzys chciałbym lekko z przymrużeniem oka życzyć, aby dotykał on Ciebie tylko poprzez to, że pijesz stare wino, jesz spleśniały ser i jeździsz samochodem bez dachu.

A całkiem poważnie to zastanów się drogi przedsiębiorco, czy i w jakim zakresie kryzys może być postrzegany jako szansa na lepszy start lub rozwój własnej działalności oraz czy przypadkiem nie można na tym jakoś zarobić. Powodzenia.

Marcin Budziński

Tagi: przedsiębiorczość akademicka plan biznesu biznes-plan
Źródło: opracowanie autora, DlaFirmy.info.pl
Opracowano we współpracy z:
Fundusz Górnośląski SA
http://www.fgrn.com.pl
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
Logo PO KL Logo UE