Kalendarz wydarzeń
Czerwiec 2019
PnWtŚrCzPtSoNd
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Partnerzy

GARR SA
GAPP SA
FGRN SA

Prawa pracownika a nieterminowa wypłata wynagrodzenia


Porady ekspertów | Prawo 2009-01-07 12:05:32

Artykuł archiwalny
Ten artykuł jest starszy niż 12 miesięcy.

Niewątpliwie terminowa i prawidłowa wypłata wynagrodzenia to jedna z najważniejszych powinności pracodawcy. Pracownik, wobec którego naruszono ten obowiązek, ma możliwość skutecznie dochodzić swoich praw. Wynagrodzenie za pracę, jako na ogół jedyne źródło utrzymania zatrudnionego i jego rodziny, podlega bowiem szczególnej ochronie.

Ogólne reguły wypłacania wynagrodzeń

Generalne zasady wypłacania wynagrodzeń za pracę przedstawiają się następująco (art. 85 § 1- 4 K.p.):

Warto również dodać, że strony mogą w umowie o pracę określić, iż wynagrodzenie płatne miesięcznie wypłaca się z góry (por. wyrok SN z 4 sierpnia 1999 r., I PKN 191/99, OSNAPiUS 20001, Nr 22, poz. 814). W takiej jednak sytuacji może się zdarzyć, że pracownik, w razie niewykonania pracy, będzie musiał je zwrócić, chyba że z mocy przepisu szczególnego zachowuje do niego prawo (por. wyrok SN z 8 grudnia 1994 r., I PZP 49/94, OSNAPiUS 1995, Nr 16, poz. 202).

Przewidziana w K.p. częstotliwość wynagrodzenia jest minimalną. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, aby na mocy umowy o pracę lub regulacji wewnątrzzakładowych (regulamin czy układ zbiorowy pracy) miała ona miejsce częściej.

Przede wszystkim odsetki

Pracownik, który nie otrzymał pensji w terminie powinien najpierw sprawdzić, czy do zwłoki nie doszło np. przez pomyłkę. Warto też np. wystosować do szefa stosowne pismo z prośbą o wypłatę zaległego wynagrodzenia- w przypadku, gdy sprawa trafi do sądu będzie ono mało znaczenie dowodowe.

Jeżeli powzięcie powyższych kroków nie zostanie uwieńczone sukcesem, pracownik- stosownie do art. 481 § 1 K.c.- ma prawo żądać odsetek za czas opóźnienia. Co ważne, może przedstawić to żądanie nawet, gdy nie poniósł z tytułu zwłoki żadnej szkody i chociażby opóźnienie powstało w wyniku okoliczności, na które przełożony nie miał wpływu.

Odsetki przysługują pracownikowi od dnia uchybienia terminu płatności w wysokości ustawowej, którą określa się w stosunku rocznym na podstawie art. 359 K.c. Roszczenie o odsetki z powodu nieterminowej wypłaty pozostaje w ścisłym związku ze stosunkiem pracy i sąd pracy powinien je uwzględnić, nawet gdyby pracownik nie zgłosił takiego roszczenia (por. wyrok SN z 21 lipca 1994 r., I PRN 42/94, OSNAPiUS 1994, Nr 12, poz. 192). Co więcej, w przypadku, gdy zasądzono należność główną, to oddalenie powództwa w części dotyczącej żądania odsetek ustawowych należy traktować jako poważne uchybienie art. 481 § 1 K.c. oraz art. 2 K.c. (por. wyrok SN z 4 października 1995 r., II PRN 10/95, OSNAPiUS 1996, Nr 8, poz. 118).

WAŻNE!

Pracownik może domagać się odsetek nie od wysokości pensji, którą otrzymuje „na rękę”, a od kwoty wynagrodzenia brutto. SN w uchwale z 19 września 2002 r. (III PZP 18/02, OSNP 2003, Nr 9, poz. 214) postanowił bowiem, że odsetki z tytułu opóźnienia przysługują również w części, od której pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Trzeba przy tym pamiętać, że- zgodnie z art. 291 § 1 K.p.- roszczenie pracownika o wynagrodzenie przedawnia się z upływem 3 lat od jego wymagalności.

Obciążają nie tylko odsetki

Roszczenie o odsetki nie wyczerpuje wszystkich roszczeń z tytułu niedotrzymania przez szefa terminu wypłaty wynagrodzenia. Poszkodowany, w razie poniesienia szkody z powodu opóźnienia (np. konieczność zapłaty kary umownej za nieterminową spłatę kredytu hipotecznego), ma bowiem prawo dochodzić pokrycia tej szkody na zasadach ogólnych wynikających z art. 471 K.c.

Dużo poważniejsze konsekwencje niż wypłata odsetek pracodawca może ponieść, jeśli poszkodowany pracownik postanowi go pociągnąć do odpowiedzialności z tytułu wykroczenia przeciwko prawom pracownika (art. 282 § 1 pkt 1 K.p.). Wówczas oprócz kary grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł szef powinien liczyć się z odpowiedzialnością karną w oparciu o art. 218 § 1 K.k.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia


Zgodnie z art. 55 § 1, pracownik może również zastosować inny sposób nacisku na niewywiązującego się z obowiązków szefa. A mianowicie, ma prawo rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. W takim przypadku przysługiwać mu będzie odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub czas wykonania danej pracy- w wysokości wynagrodzenia za 2 tygodnie.

Zdyscyplinować może PIP

Pewne uprawnienia w zakresie egzekwowania zaległych pensji posiada również Państwowa Inspekcja Pracy. Inspektorzy PIP mają bowiem możliwość nakazania pracodawcy wypłaty wynagrodzeń i co niezwykle ważne, nakazy takie podlegają rygorowi natychmiastowej wykonalności. PIP może również nałożyć na pracodawcę mandat karny w wysokości 1000 zł.

Tagi: kara sąd odsetek społeczne wyrok wynik kredyt składki ochrona kwota praca podatek prawo pracownik umowa pracodawca termin zasada przypadek należy
Źródło: egospodarka.pl
Opracowano we współpracy z:
Górnośląska Agencja Rozwoju Regionalnego SA
http://garr.pl
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
Logo PO KL Logo UE