Nowy system gospodarki odpadami komunalnymi
Wiadomości | Przetargi 2008-12-08 14:31:35
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego przygotowało założenia nowego systemu gospodarki odpadami komunalnymi, które przewidują m.in. wzmocnienie uprawnień kontrolnych organów gmin, zarówno w stosunku do właścicieli nieruchomości, jak i przedsiębiorców. Założenia przekazano do konsultacji społecznych.
Według MRR obecny stan przepisów regulujących system gospodarki odpadami komunalnymi stanowi zagrożenie dla efektywnego wykorzystania środków unijnych. Dotyczy to głównie środków z Funduszu Spójności, przewidzianych na realizację działania 2.1 Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przewidzianych na realizację działań dotyczących gospodarki odpadami.
Jak podkreśla resort, obecny system jest również zagrożeniem dla realizacji przez Polskę zobowiązań akcesyjnych, związanych z osiągnięciem określonych limitów odzysku odpadów opakowaniowych oraz ograniczenia ilości odpadów przeznaczonych do składowania. Konieczność wywiązania się ze zobowiązań unijnych była jedną z głównych przesłanek podjęcia prac nad reformą - informuje MRR.
Ponadto, obowiązujące przepisy powodują nieszczelność systemu gospodarki odpadami komunalnymi. To z kolei uniemożliwia wykonanie zadań określonych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami. Dlatego system wymaga gruntownej reformy.
Wśród głównych założeń i celów przygotowywanej reformy MRR wymienia:
- Doprecyzowanie obecnie obowiązujących przepisów w celu zwiększenia szczelności systemu gospodarki odpadami komunalnymi dla realizacji zadań wynikających z zobowiązań nałożonych na Polskę Traktatem akcesyjnym i zadań określonych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami oraz wyeliminowania zagrożeń związanych wydatkowaniem środków z funduszy unijnych przeznaczonych na dofinansowanie samorządowych projektów odpadowych.
- Nadanie sejmikom województw uprawnień do wskazywania konkretnych miejsc odzysku i miejsca unieszkodliwiania odpadów komunalnych wiążących dla przedsiębiorców (w postaci możliwości przyznania prawa wyłącznego podmiotom prowadzącym instalacje spełniające najlepsze dostępne techniki BAT). Umożliwi to właściwą realizację zasady bliskości oraz zapobiegnie karaniu samorządów przez UOKiK za dopuszczanie się praktyk polegających na nadużywaniu pozycji dominującej na rynku organizacji usług wywozu i składowania odpadów komunalnych.
- Wyegzekwowanie wydania przez organy gminy aktów prawa miejscowego (regulaminów utrzymania czystości i porządku) – w tym celu proponuje się wprowadzenie mechanizmu wykonania tego obowiązku w drodze zarządzenia zastępczego wojewody.
- Umożliwienie gminom skutecznej egzekucji obowiązku wywozu odpadów do wskazanych miejsc odzysku lub unieszkodliwiania, poprzez sankcję odbierania zezwoleń przedsiębiorcom, którzy naruszają warunki określone w zezwoleniu.
- Wzmocnienie uprawnień kontrolnych organów gmin, zarówno w stosunku do właścicieli nieruchomości jak i przedsiębiorców, pozwalające na uszczelnienie systemu gospodarki odpadami komunalnymi (kontrola właścicieli nieruchomości w zakresie realizacji nałożonych na nich obowiązków oraz wyeliminowanie z rynku nierzetelnych przedsiębiorców).
- Radykalne zwiększenie grzywny za prowadzenie działalności przez przedsiębiorców bez wymaganego zezwolenia albo z naruszeniem jego warunków.
- Wprowadzenie rozwiązań zapewniających kontrolę gmin nad odpadami oraz opłat za odzysk i unieszkodliwianie odpadów, z których będzie finansowana realizacja zadań związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Zobowiązanym z tytułu opłaty będzie właściciel nieruchomości w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W opinii resortu proponowane zmiany zmierzać będą do zwiększenia roli samorządu województwa w systemie gospodarki odpadami komunalnymi. Jednocześnie zapewnią możliwość gospodarowania odpadami na poziomie gminy, w ramach związków międzygminnych. Nie ulegną zmianie zasady funkcjonowania rynku usług z zakresu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
W nowym systemie szczególnie istotna rola zostanie przypisana samorządowi województwa. Jego zadaniem będzie odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, jednak bezpośrednia realizacja tego zadania nastąpi jedynie w wypadku niepodjęcia stosownych działań przez samorządy gmin działające w ramach związków międzygminnych.
Ponadto zadaniem samorządu województwa albo związków międzygminnych będzie ustalanie wysokości kwoty zobowiązania gmin z tytułu odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych w trybie określonym w odpowiednich przepisach oraz zawieranie umów z operatorami instalacji służących do unieszkodliwiania lub odzysku odpadów komunalnych, czyli do kierowania strumieniem odpadów.
Będą również prowadzone okresowe badania ilościowe i jakościowe odpadów komunalnych w sposób zorganizowany terytorialnie i zharmonizowany terminowo na terenie województwa.
Natomiast samorząd gminy zachowa uprawnienie do wydawania zezwoleń na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz do ustalania górnej stawki opłaty ponoszonej przez właścicieli nieruchomości za usługi w tym zakresie. Poza tym, uzyska uprawnienia umożliwiające bardziej efektywne kontrolowanie funkcjonowania gospodarki odpadami komunalnymi na obszarze gminy.
Zgodnie z projektem, system gospodarki odpadami komunalnymi, w zakresie odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, będzie finansowany z opłaty za te usługi. W związku z tym, ulegnie obniżeniu obecnie istniejąca opłata za odbieranie i transport odpadów komunalnych. Zobowiązanymi z tytułu obu opłat będą właściciele nieruchomości w rozumieniu ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – informuje MRR.
Po zakończeniu konsultacji społecznych projekt reformy zostanie skierowany do uzgodnień międzyresortowych, jako projekt dokumentu rządowego. Jeśli zostanie przyjęty przez Radę Ministrów, będzie wykorzystany jako podstawa do opracowania projektu ustawy, która stanie się głównym aktem prawnym regulującym zasady gospodarki odpadami komunalnymi. Przesłanie projektu nowelizacji do Sejmu planowane jest na wiosnę przyszłego roku.
Źródło: PAP
