Od czego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego?

Do stażu wpływającego na wymiar urlopu wypoczynkowego wlicza się, poza latami nauki i stażem pracy, niektóre okresy zawieszenia trwania stosunku pracy oraz okresy, które nie są co prawda okresami zatrudnienia, ale traktowane są jako równorzędne.

Wymiar urlopu wypoczynkowego uzależniony jest przede wszystkim od ogólnego stażu pracy pracownika, czyli od tego, jak długo pozostawał on w pracowniczym stosunku pracy. Obliczając go, zlicza się wszystkie okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na rodzaj wykonywanej pracy, wymiar czasu pracy, przerwy w zatrudnieniu oraz sposób zakończenia stosunku pracy.

W celu obliczenia stażu urlopowego należy brać pod uwagę okresy nauki uwzględnione w art. 155 K. p.. Zatem do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

1. zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
2. średniej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
3. średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych - 5 lat,
4. średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,
5. szkoły policealnej - 6 lat,
6. szkoły wyższej - 8 lat.

Powyższe okresy nauki nie podlegają sumowaniu. Dodatkowo jeżeli w czasie zatrudnienia pracownik pobierał naukę, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Do stażu pracy, warunkującego uprawnienia urlopowe zatrudnionego, wlicza się także inne okresy wskazane przez przepisy Kodeksu Pracy oraz przepisy szczególne. Zaliczeniu podlega między innymi na podstawie art. 361 § 2 K. p. okres, za który przysługuje odszkodowanie w sytuacji skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, którego powodem było ogłoszenie upadłości, likwidacji pracodawcy albo zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn niedotyczących pracowników.

Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie oraz okres odpowiadający okresowi, za który przyznano odszkodowanie (art. 51 K. p.) z powodu bezprawnego wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę. W pierwszym przypadku pracownik musi jednak co najmniej zgłosić gotowość do podjęcia pracy w ciągu siedmiu dni od momentu przywrócenia.

W przypadku, kiedy za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, pracodawca udziela pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy, czas trwania tego urlopu wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy (art. 1741 K. p.). Okres ten ujmowany jest zatem w okresie zatrudnienia, ale wyłącznie u przełożonego, który udzielił w/w urlopu.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. nr 103, poz. 472 ze zm.) okres urlopu bezpłatnego, udzielonego pracownikowi podejmującemu naukę w szkole bez skierowania zakładu pracy, podlega wliczeniu do stażu pracy warunkującego nabycie prawa do urlopu oraz jego wymiar. Podobnie jak w przypadku urlopu bezpłatnego udzielanego pracownikowi młodocianemu w okresie ferii szkolnych, którego okres w wymiarze nieprzekraczającym, łącznie z urlopem wypoczynkowym 2 miesięcy, wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 205 § 4 K. p.).

Do okresu, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, wlicza się również inne okresy opisane w przepisach szczególnych:

• okres urlopu wychowawczego – zgodnie z art. 1865 K. p. okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze;
• okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendiów w trakcie szkolenia i stażu pracowniczego absolwentów (art. 79 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. nr 99, poz. 1001 z późn. zm.);
• okres czynnej służby wojskowej oraz okres urlopu bezpłatnego udzielonego powołanemu do odbycia ćwiczeń wojskowych (art. 120 i art. 124 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - Dz. U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.). W pierwszym przypadku pracownik musi jednak zgłosić się do pracy w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia go ze służby. Termin ten uważa się za zachowany również w sytuacji, gdy nie mógł on podjąć pracy z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy;
• okres służby zastępczej (art. 36 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej - Dz. U. nr 223, poz. 2217 ze zm.);
• okres pełnienia zawodowej służby wojskowej. Były żołnierz zawodowy, który podjął pracę w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego w następnym roku kalendarzowym. (art. 121 ustawy z 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.);
• okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego (art. 1 ustawy z 20.07.1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, Dz. U. Nr 54, poz. 310);
• okres urlopu bezpłatnego udzielonego pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika. Okres ten zostaje zaliczony do okresu zatrudnienia u macierzystego pracodawcy, pod warunkiem że pracownik po urlopie bezpłatnym w terminie 7 dni zgłosi się do pracy (art. 25 ustawy z 23.05.1991 r. o związkach zawodowych – Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 854 ze zm.);
• okres pobierania uposażenia przysługującego posłom lub senatorom w trakcie urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę na czas sprawowania mandatu posła lub senatora. Okres ten zalicza się także do stażu pracy, od którego zależą wszelkie uprawnienia pracownicze, w tym także uprawnienia szczególne, uzależnione od zatrudnienia w określonym zawodzie, branży lub zakładzie pracy (art. 28 ustawy z 9.05.1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora – Dz.U. Nr 73, poz. 350 ze zm.);
• okres służby w Policji (na podstawie art. 80 ustawy z 6.04.1990 r. o Policji – Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Okres ten wlicza się do okresu zatrudnienia pod warunkiem, że były policjant podjął pracę w ciągu roku od dnia zwolnienia ze służby, a jeżeli pełnił służbę przygotowawczą – w ciągu 3 miesięcy od tego dnia. W ten sam sposób do uprawnień pracowniczych wliczany jest okres służby w Straży Granicznej (art. 84 ustawy z 12.10.1990 r. o Straży Granicznej – Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 ze zm.), Służbie Więziennej (art. 78 ustawy z 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej – Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), Państwowej Straży Pożarnej (art. 70 ustawy z 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej – Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.);
• okres zatrudnienia obywateli polskich i obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do UE, a także państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy mogą korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, za granicą u pracodawców zagranicznych (art. 86 ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).

Powyższe zestawienie nie zawiera wszystkich okresów tzw. zaliczalnych do stażu urlopowego. Są one uregulowane prawnie w przepisach szczególnych.

Należy jednak pamiętać o dosyć często spotykanym i stwarzającym problemy okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Do pracowniczego stażu pracy nie wlicza się okresu prowadzenia działalności na własny rachunek (w myśl przepisów prawa pracy nie jest to okres zatrudnienia) oraz okresów wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych (a więc: umowy zlecenia, o dzieło, agencyjnej i kontraktu menedżerskiego).

Do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, zgodnie z art. 174 K. p. nie wlicza się również okresu urlopu bezpłatnego, z wyjątkiem przypadków uregulowanych odmiennie przepisami szczególnymi (niektóre zostały opisane powyżej).

Obliczając zatem staż urlopowy należy pamiętać o wymienionych wyżej sytuacjach i nie ograniczać się wyłącznie do okresu zatrudnienia oraz nauki, ale pamiętać także o okresach zaliczalnych określonych w przepisach K. p., i innych aktach prawnych.

Źródło: egospodarka.pl

Zadaj pytanie | Drukuj | Wyślij znajomemu | Ulubione | 16 lipca 2008