Kalendarz wydarzeń
Czerwiec 2018
PnWtŚrCzPtSoNd
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 

Partnerzy

GARR SA
GAPP SA
FGRN SA

Zaświadczenie o niekaralności pracownika


Porady ekspertów | Prawo 2008-07-09 08:45:35

Artykuł archiwalny
Ten artykuł jest starszy niż 12 miesięcy.

Podczas zatrudniania nowego pracownika, pracodawca wymaga od niego przedstawienia różnych dokumentów, dowodzących posiadanie odpowiedniego wykształcenia, doświadczenia i umiejętności. Niekiedy kandydat do pracy zmuszony jest do przedłożenia dodatkowego pisma, jakim jest zaświadczenie o niekaralności. Od czego jest to uzależnione i na jakich stanowiskach pracy można spotkać się z powyższą sytuacją?

Zaświadczenie o niekaralności jest to informacja z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) o danej osobie lub podmiocie zbiorowym. KRK to instytucja powołana ustawą z dnia 24 maja 2000 roku o Krajowym Rejestrze Karnym, której zadaniem jest gromadzenie danych o osobach prawomocnie skazanych (za: przestępstwa, przestępstwa skarbowe, wykroczenia na karę aresztu), przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa, przestępstwa skarbowe; poszukiwanych listem gończym; nieletnich umieszczonych w schroniskach dla nieletnich i innych (rozdział 1, art. 1 w/w ustawy). W Rejestrze przechowywane są również dane o podmiotach zbiorowych, wobec których prawomocnie orzeczono karę pieniężną, przepadek, zakaz lub podanie wyroku do publicznej wiadomości, jak opisano w dalszej części wyżej wskazanego artykułu ustawy.

Zaświadczenie o niekaralności jest wydawane w Biurze Informacyjnym KRK i punktach informacyjnych, działających przy niektórych sądach okręgowych lub rejonowych. Uzyskanie informacji z powyższych źródeł nie jest jednak bezpłatne. Należy wnieść opłatę uregulowaną rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 14 sierpnia 2003 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za wydanie informacji z KRK (Dz. U. z dnia 29 sierpnia 2003 r.), która na dzień dzisiejszy wynosi: 50 zł – za informację o osobie i 100 zł – o podmiocie. Nie jest to dokument „długotrwały”, ale ważny przez pół roku i po jego upływie dane na zaświadczeniu mogą nie być wiarygodne.

Z wnioskiem o uzyskanie informacji z KRK o pracownikach mają prawo wystąpić w niektórych sytuacjach przełożeni, co reguluje art. 6 ust. 1 pkt 10 wskazanej wyżej ustawy. Zgodnie z nim pracodawcy mogą te informacje otrzymać w zakresie niezbędnym dla zatrudnienia pracownika, co do którego z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, że pracodawca ma ograniczone możliwości uzyskiwania informacji o zatrudnionym lub kandydacie na dane stanowisko. Wymóg zaświadczenia o jego niekaralności musi być bowiem określony w przepisach odpowiedniej ustawy, nie jest natomiast wymieniony wśród danych, o jakie może prosić na mocy art. 221 K.p. kandydata do pracy lub pracownika. Prawo do żądania takiej informacji może również wynikać z przepisów szczególnych, które regulują stosunek pracy konkretnej grupy zawodowej (jest to tzw. pragmatyka pracownicza).

Dodatkowo przełożony może otrzymać takie informacje o danej osobie jedynie w zakresie niezbędnym do jej zatrudnienia, wynikającym z przepisów danej ustawy. Warto w tym miejscu nadmienić, że z poszczególnych ustaw może wynikać wymóg:

Dlatego pracodawca w sformułowanym przez siebie zapytaniu o karalność konkretnej osoby, powinien powołać się na odpowiedni przepis określający zakres niezbędnych informacji, gdyż nie w każdej sytuacji wymagana jest pełna informacja o niezgodnej z prawem przeszłości kandydata.

Zupełnie inna sytuacja występuje w przypadku osoby fizycznej. Każdemu bowiem przysługuje prawo do uzyskania informacji, czy jego dane osobowe zgromadzone są w Rejestrze. Uprawnienie takie reguluje art. 7 w/w ustawy. W ten sposób kandydat na pracownika lub pracownik zawsze może złożyć wniosek do KRK, na który uzyska odpowiedź. Następnie może ją przedłożyć pracodawcy, nawet gdy nie wynika to z żadnych przepisów prawa.

Zobligowani przepisami rangi ustawowej do złożenia zaświadczenia o niekaralności są, jak wynika z pragmatyk pracowniczych lub służbowych, kandydaci do pracy lub pracownicy m. in. następujących zawodów: prokurator, sędzia, urzędnik samorządowy, pracownik służby cywilnej, policjant, inspektor kontroli skarbowej, nauczyciel mianowany i dyplomowany zatrudniony na podstawie mianowania, ochroniarz, kierowca zatrudniony u przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy, księgowi uprawnieni do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Wystąpić może również taka sytuacja, że pracownik dobrowolnie przedstawi zaświadczenie o niekaralności, celem np. zwiększenia swoich szans podczas rekrutacji. Wówczas, poza tym dokumentem musi on również złożyć pisemną zgodę na przetwarzanie tych danych tak, aby nie naruszyć przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. W przypadku przetwarzania danych przez pracodawcę (w czym mieści się także ich przechowywanie), wymagane jest przestrzeganie powyższej procedury.

Mimo, że informacja o niekaralności nie zawsze jest konieczna, aby podjąć pracę na danym stanowisku, to pracodawcy chcą ją uzyskiwać od coraz szerszego grona pracowników czy kandydatów do pracy. Ponadto informacji takiej nie zaznaczają w ogłoszeniach o pracę, ale informują kandydata tuż przed samym podpisaniem umowy. Ma to coraz częściej miejsce przy stanowiskach pracy takich, jak: doradca finansowy czy pracownik dużej firmy lub koncernu. Pracodawcy w ten sposób próbują bowiem zabezpieczyć się przed zatrudnianiem nieuczciwych pracowników. Bardzo często bowiem podwładnemu powierzany jest majątek pracodawcy czy wręcz może on podejmować w jego imieniu decyzje, za które to pracodawca ponosi odpowiedzialność.

Pamiętać jednak trzeba, że o wnioski o niekaralności nie występuje się tylko w celu ich przedstawienia polskim pracodawcom. Występują bowiem o nie także osoby składające dokumenty na egzamin pilota lotni, studenci ubiegający się o wizę w USA, a nawet pracownicy sezonowi wyjeżdżający do pracy za granicę za pośrednictwem wojewódzkich urzędów pracy.

Masz pytanie dotyczące uzyskania dotacji z UE? Zadaj pytanie na forum naszym specjalistom.
Tagi: biuro transport procedura umiejętności rejestr wyrok opłaty decyzja stanowisko dane możliwości instytucja ochrona przepisy kontrola dokument przedsiębiorcy firma praca rok prawo ustawa polski pracownik informacja działalności osoba umowa cel pracodawca wniosek przypadek należy
Źródło: egospodarka.pl
Opracowano we współpracy z:
Górnośląska Agencja Rozwoju Regionalnego SA
http://garr.pl
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
Logo PO KL Logo UE