Kalendarz wydarzeń
Lipiec 2020
PnWtŚrCzPtSoNd
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Partnerzy

GARR SA
GAPP SA
FGRN SA

Jak zmniejszyć straty spowodowane przez nierzetelnego kontrahenta?


Porady ekspertów | Finanse 2007-10-08 10:17:27

Artykuł archiwalny
Ten artykuł jest starszy niż 12 miesięcy.

Przedsiębiorca, któremu kontrahent nie zapłacił za towary lub usługi, może zaliczyć nieściągalne wierzytelności do kosztów podatkowych. Jednak nie tylko. Ustawa o VAT pozwala w takich sytuacjach skorygować podatek należny. Niestety, stawia przy tym wiele trudnych do spełnienia warunków.

Już w momencie przygotowywania tzw. ulgi na złe długi wielu ekspertów zwracało uwagę, że formalności, które musi spełnić podatnik, są zbyt skomplikowane. Nie znaczy to jednak, że w ogóle  nie można z niej skorzystać. Jeśli kwota, której nie udaje się wyegzekwować, jest wysoka, to warto poświęcić czas na zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji.

Dla kogo ulga?

Ulga na złe długi uregulowana jest w art. 89 a ustawy o VAT. Został on dodany 1 czerwca 2005r. i ma zastosowanie tylko do wierzytelności powstałych od tego dnia. Przepis ten pozwala skorygować VAT należny wynikający z dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju, jeżeli wierzytelności te zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów jako nieściągalne. Ulga przysługuje także wtedy, gdy tylko część kwoty wierzytelności podatnik odpisał jako nieściągalną. To jednak tylko pierwszy z warunków, które muszą być spełnione. Drugi to wykonanie dostawy towaru lub świadczenie usług na rzecz podmiotu zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny. Status ten kontrahent musi posiadać na dzień korekty. Dość oczywiste są kolejne wymagania:

- wierzytelność nie mogła być uregulowana w jakiejkolwiek formie ( nie mogła także być zbyta), - wystawiający fakturę musiał wykazać ją w deklaracji VAT jako obrót opodatkowany.
Z ulgi nie skorzystają firmy, których kontrahenci już w momencie sprzedaży towarów lub świadczenia usług byli w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Jeśli od początku roku, w którym została wystawiona faktura będąca podstawą do odpisania wierzytelności, upłynęło pięć lat, to prawo do korekty także nie przysługuje. Ten warunek stanie się jednak istotny dopiero za trzy lata.

Przykład

Spółka z o.o. w czerwcu 2006 r. wykonała usługi budowlane dla innej firmy. Niestety, kontrahent nie zapłacił w terminie, a w marcu 2007 r. sąd wydał postanowienie o rozpoczęciu jego upadłości. Czy po spełnieniu wszystkich warunków spółka może skorygować VAT? Tak. Z ulgi na złe długi nie można skorzystać, jeśli w chwili powstania wierzytelności dłużnik jest w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji. Jeśli uzyskał taki status dopiero później, nie wpływa to na prawo do korekty.

Jedno zawiadomienie nie wystarczy

Pierwszym etapem sporządzeniem korekty jest zawiadomienie dłużnika o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnych. Do zawiadomienia tego stosuje się przepisy ordynacji podatkowej o doręczeniach. W praktyce oznacza to, że najlepiej skorzystać z usług poczty. Jednocześnie trzeba zaczekać na pokwitowanie stwierdzające, że adresat dokument ten otrzymał. Jeżeli w ciągu 28 dni od momentu otrzymania tego dokumentu dłużnik nie ureguluje należności ( w jakiejkolwiek formie), wierzyciel może skorzystać z ulgi. Może zweryfikować VAT należny w rozliczeniu za okres rozliczeniowy następujący po miesiącu, w którym dłużnik otrzymał zawiadomienie. Z deklaracją za ten miesiąc ( lub kwartał - gdy wybrał taki sposób rozliczeń) podatnik musi złożyć zawiadomienie o korekcie podatku należnego, podając jej kwotę. W ciągu siedniu dni od korekty wierzyciel zobowiązany jest również zawiadomić o niej dłużnika. Kopię tego zawiadomienia także należy przesłać do urzedu skarbowego.

Obowiązki dłużnika


Dłużnik, który otrzymuje zawiadomienie od kontrahenta o uznaniu wierzytelności za nieściągalną, ma 28 dni na reakcję. W tym czasie może on uregulować dług i uniknąć konsekwencji podatkowych. Jeśli tego nie zrobi, będzie musiał pomniejszyć VAT naliczony podlegający odliczeniu o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur. Korekty tej należy dokonać w deklaracji za okres, w którym dłużnik odliczył VAT lub w którym otrzymał faktury. Gdy w deklaracji tej nie ma odpowiednio wysokiego podatku naliczonego, dłużnik musi powiększyć VAT należny. W razie spłaty części zadłużenia przed upływem 28-dniowego terminu, korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część należności.

Przykład

Ze względu na trudną sytuację finansową firma zalega z zapłatą 20 tys. zł za kupione w grudniu 2005 r. usługi. 5 lipca 2007 r. uzyskała od wierzyciela zawiadomienie, że odpisał tę wierzytelność jako nieściągalną. W związku z tym skontaktowała się z kontrahentem i ustaliła, że spłaci zobowiązanie wraz z odsetkami w październiku. Czy w takiej sytuacji konieczne jest zmniejszenie podatku naliczonego? Tak. Z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT wynika wyraźnie, że dłużnik ma 28 dni od otrzymania zawiadomienia na zapłatę zobowiązania. Jeśli tego nie zrobi, musi skorygować wcześniejsze rozliczenia. Nie mogą tego zmienić żadne ustalenia z kontrahentem.
 
Gdy kontrahent oddaje dług

Jeśli po korekcie należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, wierzyciel musi zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym dług został spłacony. W razie częsciowej spłaty VAT zwiększa się w odniesieniu do tej częsci. Z kolei dłużnik ma prawo, w tym samym terminie, do powiększenia o odpowiednią kwotę podatku naliczonego.
 
Firmy powiązane bez ulgi

 
Z ulgi nie mogą skorzystać podatnicy powiązani. Chodzi o sytuację, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u nich funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istniej także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów. Przez powiązania rodzinne rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia. Powiązania kapitałowe są to sytuacje, gdy jedna z osób lub jeden z kontrahentów posiada prawo głosu wynoszące co najmniej 5 proc. wszystkich praw głosu lub dysponuje bezpośrednio lub pośrednio takim prawem.
 

Masz pytanie dotyczące uzyskania dotacji z UE? Zadaj pytanie na forum naszym specjalistom.
Tagi: należności świadczenia towar ulga sąd moment odsetek wysoki 2005 praktyka rzecz przedsiębiorca kraj deklaracja 2006 przychody warunek usługi dokument kwota faktura koszty firma praca rok podatek prawo ustawa 2007 osoba vat podatnik termin należy
Źródło: Rzeczpospolita
Opracowano we współpracy z:
Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach
http://www.rig.katowice.pl
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
Logo PO KL Logo UE